Dierenkliniek de Haardstede
Haardstedelaan 7
1271 NK Huizen
Tel: 035-5251512

Gebitsproblemen bij de kat

Er
blijkt uit onderzoek dat bij 85% van de katten ouder dan 3 jaar in meer of
minder mate gebitsproblemen aanwezig zijn. Dat gaat van licht ontstoken
tandvlees tot soms ernstige aantastingen van meerdere elementen. Hier onder worden
twee aandoeningen toegelicht die vrij pijnlijk zijn voor de kat. Helaas laten
katten pijn heel vaak slecht aan ons merken.

Tandresorptie (TR)

Wat is TR en hoe ontstaat het
bij de kat?

Het is een
aandoening die veel voorkomt bij katten. TR ontstaat doordat odontoclasten, cellen die betrokken
zijn bij de tandafbraak, de tand
resorberen (afbreken). Door de resorptie door odontoclasten ontstaan er
resorptieleasies, ofwel gaten in de tand. Dit proces begint aan de buitenzijde van de wortel (het wortelcement). Het
proces breidt zich steeds verder uit en tast dan ook het tandbeen (dentine)
aan. De resorptie zal steeds verder gaan richting de kroon (het glazuur) en
uiteindelijk het wortelkanaal (pulpa). Het tandbeen rondom het wortelkanaal
wordt pas in het allerlaatste stadium aangetast. De oorzaak van de resorptie door odontoclasten is onbekend.
Mogelijke oorzaken kunnen beschadigingen van het glazuur zijn of ontstekingen
van het tandvlees. De aanwezigheid van tandplak en tandsteen kan
dus een rol spelen bij de ontwikkeling van TR.

Het ontstaan van TR bij de kat. Odontoclasten resorberen de tand,
beginnende bij het cement, waardoor een gat ontstaat.

Wanneer moet je als eigenaar
denken aan gebitsproblemen bij je kat?

Als hij/zij de
volgende verschijnselen heeft:

Hoe herkennen wij TR bij de
kat?

TR is te
diagnosticeren door het bekijken van
het gebit en het controleren van
het gebit met een sonde. Soms is er een resorptieleasie zichtbaar op de
overgang van wortel naar kroon. Als we kijken naar het gebit valt op dat bij de
aangedane tanden en kiezen het
omringende tandvlees rood is. Bij het aanraken van de tand of kies zal de kat pijnlijk reageren, (soms) klapperen met de kaak en gaat het tandvlees bloeden. Door te kijken en voelen naar de tanden vinden
we bij 25% van de katten TR. Dat betekent dat bij 75% van de katten die deze
problemen ook hebben de TR niet in de spreekkamer gezien wordt. Daar kan het
zijn dat we enkel rood tandvlees zien, dat makkelijk bloed. Met behulp van dentaal
röntgenonderzoek kunnen deze resorptieleasies wel in beeld gebracht worden. Dit
komt doordat resorptielaesies vlak onder het tandvlees ontstaan. Indien er
twijfel is over de aanwezigheid van resorptieleasies, worden er dentale röntgenfoto’s gemaakt van de
kiezen en tanden waarbij resorptielaesies het meest voorkomen.

Een dentale röntgenfoto van de kat. Bij de linker kies ziet u een TR.

Hoe behandelen we TR bij een
kat?

Als er sprake
is van TR, dan is de enige mogelijke
behandeling het trekken van de aangedane tand of kies (extractie).
Vooraf aan het trekken van de aangetaste kies worden dentale röntgenfoto’s
gemaakt, zodat duidelijk is in hoeverre de wortel is aangetast. Ook niet
zichtbare resorptieleasies kunnen hiermee zichtbaar worden gemaakt. Als uw kat TR
heeft gehad is het helaas zeer goed mogelijk dat er meerdere zullen volgen. Het
is daarom aan te raden uw kat hier geregeld op te controleren.

Hoe
kunnen we voorkomen dat andere gebitselementen worden aangetast?

Probeer
het ontstaan van TR te voorkomen door het ontstaan van tandplak en tandsteen
tegen te gaan. Poets de tanden en kiezen!!

Als
er tandsteen aanwezig is, laat het gebit schoonmaken onder verdoving. Een
zogenaamde professionele gebitsreiniging. En ga daarna de tanden en kiezen
poetsen.

Want
de oorzaak was of is: De combinatie van ontstekingen aan het mondslijmvlies (oppervlakkige
ontstekingen noemen we gingivitis en verder gevorderde noemen we paradontitis) en
het vóórkomen van lokaal vitamine D activeert de odontoclastische cellen die
dan een resorptieplaats maken. Het is niet het gehalte aan vitamine D in het
voer, maar meer de aanwezigheid van lokaal vitamine D in het parodontale
ligament in combinatie met een gingivitis of parodontitis. Het is erg
belangrijk dat de katten een gezond gebit hebben. Het bestrijden van tandplak
en tandsteen vermindert de kans op het ontstaan van tandresorptie.

FCGS= Feline Chronic Gingivitis Stomatitis complex

FCGS 

ter vergelijking stomatitis, die alleen rond de tanden te zien is

Als
de tandvleesontsteking dieper en verder de mond intrekt dan alleen rond de
tanden, noemen we het FCGS.
Slijmvliesontstekingen kunnen ontstaan door virus infecties zoals Kattenaids, Leucose,
Calicivirus of een Herpesvirus infectie. Ook kunnen bacteriën zorgen voor een
slijmvliesontsteking. Ook komen er slijmvliesproblemen voor door allergische reacties of door tumoren. De tumor kan gelokaliseerd zijn, vooral bij katten is een plaveiselcelcarcinoom hier een voorbeeld van.

Bij jonge katten zien we ook een
juveniele gingivitis, vooral bij Maine Coons en Noorse boskatten van 4-8
maanden wordt dit nog wel eens waargenomen.

Oorzaken kunnen zijn:

FCGS is een
multifactoriële ziekte, er is niet 1 oorzaak maar een combinatie van meerdere oorzaken:

Behandeling

Het
gebit wordt van tandplaque en tandsteen ontdaan en daarna gepolijst. Hierna
wordt het eventueel overtollige slijmvlies met een scherpe lepel verwijderd. Dan
is het belangrijk om de tanden en kiezen te gaan poetsen door bijvoorbeeld een
gaasje om de vinger te wikkelen. Ook wordt er gedurende 1 maand antibioticum
voorgeschreven. Als dit niet werkt of als na stoppen met antibiotica de
klachten snel terug komen, kan een volgende stap zijn om alle kiezen te
trekken. Katten kunnen nog prima eten zonder kiezen en als de pijn hier mee
verdwijnt zijn ze zoveel vrolijker. 

Als ook dit alles niet werkt ….

Bij
sommige katten zal zelfs deze meest rigoureuze behandeling, het trekken van
alle elementen, geen blijvende oplossing bieden. Deze katten krijgen de rest
van hun leven nsaid’s (=pijnstiller/ontstekingsremmers ) in een onderhoudsdosering.
Indien er momenten zijn dat deze niet meer voldoende werken: geen eetlust,
pijnuitingen, kwijlen en slijm uit de mond dan geven we tijdelijk i.p.v.
nsaid’s corticosteroïden eventueel in combinatie met een antibioticum. De
klachten worden hierdoor even onderdrukt en de kwaliteit van leven voor de kat
verhoogd. Als het weer goed gaat gaan we weer naar de nsaid.

Denk u dat uw kat TR of gingivitis heeft
of hebt u nog vragen na het lezen van het bovenstaande, neem dan gerust contact
met ons op. Wij kunnen in het bekje van uw kat kijken en beoordelen
of een behandeling van het gebit voor uw kat noodzakelijk is.

Categories: Aandoeningen en ziekten ( kat ), Kat

Comments are closed.